Osiem tysięcy praojców
            i tyleż pramatek mam.
Zapadły się ich mogiły

            i nie ma ich kości...
Ale znajduję coś w sobie
            - ich własne de-en-a.
Poznam je, przy nim uklęknę

            w
synowskiej miłości!

A-L74,  R1a-YP380  i mt-H14a

Pochodzenie Europy - 1

Ludność epoki lodowcowej,
Praindoeuropejczycy, Europejczycy,
Słowianie, Polacy

HOME-TROPIE
 

Ostatnia aktualizacja
tej strony

03 lis 18

Strony genealogii genetycznej na naszej witrynie

1. Genealogia Y-DNA,  mtDNA i autosomów DNA. Jak zbadać swoje DNA?

2.  Haplogrupy R1i R1b euroazjatyckie i indoeuropejskie

3.  Mitochondrialne mtDNA

4. Y-Adam, praojciec wszystkich współczesnych ludzi

5. Geograficzna i etniczna kolebka współczesnych ludzi

5. Fundusz Rozwoju Rodu A00 w Kamerunie [ 1 ] [ 2 ] [ 3 ]

6. Pochodzenie ludności Europy, Praindoeuropejczyków, Slowian i Polaków

7. Indoeuropejska geneza Scytów, Tocharów, indo-irańskich Ariów, Anatolijczyków i Ormian)

8. Zindoeuropeizowane rody Y-DNA, pierwotnie nieindoeuropejskie
9. Praindoeuropejska geneza Słowian

10. Polacy, skąd i kim jesteście? Biologiczne i kulturowe korzenie Polaków

11. Pochodzenie ludności w dorzeczu Dunajca i jego regionie
12. Inne wybrane regiony

13. "Stara Karpacka" gałąź rodu R1a: YP343
14. "Polskie Mykeny nad Dunajcem" - kultura Otomani-Füzesabony

15. Kreacjonizm ewolucjonistyczny

Osiem tysięcy praojców
    i tyleż pramatek mam.

Zapadły się ich mogiły
     i nie ma ich kości...

Ale znajduję coś w sobie
      - ich własne de-en-a.

Poznam je,
   przy nim uklęknę
      w synowskiej miłości!

.........
 

Mój pogląd na świat:
Kreacjonizm
ewolucjonistyczny

The evolutionistic
creationism

Moje SNP
 
od Y-Adama - L74
 od ojca:
 R1a-Z280...YP380
 
od matki -
H14a

Redakcja strony 01.05.2014;  częściowa aktualizacja 25.01.2017.
Uwaga, ze względu na dość często napływające wyniki badań
archeologicznych i genetycznych, niniejsza strona
będzie poprawiana lub uzupełniana.

1.
Genetyczna historia Europy epoki lodowcowej,
od około 40.000 do 7.000 lat temu, i później.
Europejski i indoeuropejski początek Polski
Epoka lodowcowa datowana jest na 115-12 tys. lat temu;
okres międzylodowcowy, interglacjał, podobny do naszych warunków klimatycznych, 55-25 tys. lat przed Chrystusem;
okres największego zlodowacenia (Last Glacial, Maxcimum, LGM)  to lata około 24.500 - 17.000 lat przed Chrystusem;
okres polodowcowy - od 12.500 lat przed Chr. do dziś.

 

 

 

A. Autosomalne DNA paleolitycznego Człowieka z Ust' Ishim na Syberii Zachodniej
z około 45.000 lat temu; z genetyczną haplogrupą Y-DNA K2,
widoczne w DNA zwłaszcza dzisiejszej ludności południowo-wschodniej Azji
(kolor czerwony)
Europa nadal bezludna (kolor zielony)!


Widoczna jest migracja naszych praojców od
z Ust'Iszym nad Irtyszem (K2, kolor czerwony)
w kierunku Południowo-Wschodniej Azji (Sundalandu).
W nadal bezludnej Europie (kolor zielony) brak jeszcze autosomów DNA naszych przodków.

https://www.researchgate.net/publication/267265873_Genome_sequence_of_a_45000-year-old_modern_human_from_western_Siberia


(Różnice w nasyceniu kolorów lepiej widoczne pod kątem, nieco od dołu)

   (albo: images/ice.uishim.png = https://verenich.files.wordpress.com/2014/11/ustishimibdext1.png?w=700 )

         Autosomalne DNA (auDNA) naszego paleolitycznego przodka z Ust' Ishim z haplogrupą K2 z około 45.000 r. jeszcze nie przekroczyły Uralu i nie dotarły do Europy; rozprzestrzeniły się w kierunku Dalekiego Wschodu; żyją dziś w południowo-wschodniej Azji, zwłaszcza w Melanezji, Polinezji i na Wyspach Sundajskich (kolor czerwony). Zapewne stamtąd prowadziła droga z Afryki ku Europie (sic!) i na niej powstały europejskie haplogrupy R1a i R1b.
W czasach człowieka z Ust' Ishim w Europie nadal przeżywa Neandertalczyk, choć zbliża się jego koniec - około 30.000 lat temu.

         Mniej więcej w tym czasie gdzieś w Azji, a może już w Europie, żył mężczyzna z mutacją K29 w Y-DNA, należącą do megahaplogrupy C-M130 i haplogrupy C1-K29. Wnukami owego K29 byli dwaj mężczyźni: z ojca CTS11043 - człowiek z Jaskini Goyet-Q116 znad Mozy (Belgia) z mutacją /?M8/ należącą do haplogrupy C1a1 i datowany na około 35.000 lat temu;  oraz jakby jego kuzyn genetyczny, z ojca F1370 - człowiek Kostenki-14 znad Donu (Rosja) z mutacją /?M38/ należącą do haplogrupy C1b1 i datowany na 37.500 lat temu.

Kivisild 2017   https://link.springer.com/article/10.1007%2Fs00439-017-1773-z

(lub: http://генофонд.рф/?page_id=26349 )

The study of human Y chromosome variation through ancient DNA, Fig.4

 

         Qiaomei Fu et al., The genetic history of Ice Age Europe, Nature 2016.
http://www.nature.com/nature/journal/v534/n7606/full/nature17993.html

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4943878/  

         Od maja 2016 r. dzięki genealogii Y-DNA i genetyce populacyjnej, po owocnej analizie DNA 51 archeologicznych szczątków ludzkich, Europa poznaje swoją najdawniejszą przeszłość ludnościową: epoki lodowcowej górnego paleolitu od około 45.000 lat temu aż do końca mezolitu w 7 tysiącleciu. Dotąd znaliśmy tylko jej niektóre archeologiczne sygnały w postaci np. zabytków sztuki ludności kromaniońskiej, bardziej na Zachodzie, czy graweckiej, bardziej na Wschodzie.

 

Objaśnienia ilustracji.
Słupki na mapie Europy oznaczają poszczególne próbki. Kolory oznaczają ich ugrupowania genetyczne, wyliczone na lewo od mapy (kolorem czarnym oznaczono próbki tymczasowo nieprzypisane do żadnego ugrupowania, w tym karelską i skandynawską, Goyet-Q116 i Kostenki-14). Wysokość słupków wskazuje czas ich pochodzenia, zilustrowany w ramkach powyżej mapy. Na prawo od mapy dopisano starożytne próbki z Syberii: Ust' Ishim nad rz. Irtysz (haplogrupa K2, 45.000 lat), Afontowa Gora nad rz. Jenisej pod Ałtajem (16.700 lat, http://www.donsmaps.com/afontovagora.html ) i Malta nad rz. Angarą w Przybajkale (haplogrupa R*, 24.000 lat).
 

Próbki kopalnego DNA epoki lodowcowej w Europie od 45.000 do 7000 lat.

Archeologiczna
nazwa i kraj

Haplogrupa Y-DNA

Haplogrupa mtDNA

~Czas yBP
C14 Cal

Inne informacje, zwłaszcza co do autosomalnego DNA (auDNA)

Ust' Ishin,  Syberia K2a R 45.000

Najstarszy przebadany genetycznie współczesny człowiek znad Irtyszu za Uralem. Jego
K2 jest ojcowskie dla europejskich  R1a i R1b; ale brak w Europie jego  auDNA.

Oase 1, Rumunia K2a N 40.000

Miał aż 10% neandertalskiego auDNA; brak jego potomstwa w Europie.

Tianyuan, Chiny
Pokrewieństwo z Goyet
C (?) M 40.000  Yang et al. 2017 Powinowactwo z miejscową ludnością, z Goyet-Q116
 i z grupą Rdzennych Południowych Amerykanów  Surui  w Brazylia/Boliwia
Kostenki 14,  Rosja C1b1
F1370
 U2 37.500

Haplogrupa C1b1 Kostenki-14 to" kuzyn" dla C1a1 Goyet; w AuDNA  związek z Kaukazem,  Morze Śródziemne, Niemcy., zwłaszcza środk. i  połudn. Azją (Kalash)

Goyet-q116, Belgia
Kultura oryniacka.
Pokrewieństwo z Tianyuan
C1a1
CTS11043
M 35.000

Haplogrupa C1a; jakby kuzyn dla Kostenki-14, C1b1; jego auDNA  uznano za bazowe dla późniejszej i dzisiejszej ludności Europy;  w AuDNA dzisiejsi Polacy i Bałtowie (zwł. Litwa) to najbliżsi jego potomkowie; Polska i Bałtowie - kolebka Europy Środk.-Wsch.?

Sungir, Rosja C1a2 U2 34.000  Publikacja: Sikora et al. 2017. Trzy osoby  grupy C1a2, bratnie dla V20, bliskie Goyet;
 z Sungir k.Włodzimierza, nad rzeką Klaźma, na wschód od  Moskwy. Pokrew. z La Brana
Paglicci,  Italia I U8c 33.000  Kultura grawecka - ludność haplogrupy I
Muierii, Rumunia - U6 33.000  
Cioclovina 1, Rumunia CT U 32.000

 

Kostenki 12, Rosja CT U2 32.000

 

Pavlov, Czechy IJK U5 31.000  Kultura grawecka, ludność haplogrupy I.
Vestonice 13, Czechy F U 31.000

 

Vestonice 15, Czechy BT U5 31.000

 

Vestonice 16, Czechy (?) C1a2 U5 30.000

C1a-CTS11043 i C1b-F1370 (?)

Pavlov 1, Czechy I U5 30.000

 

Malta 1, Syberia R* U 24.300

Tzw. "Chłopiec z Mal'ta" nad rzeką Angara w rejonie Irkucka i Balatonu na Syberii.
Jego auDNA ma pokrewieństwo z Europejczykami,  związane też z Y-DNA R1a i R1b

El Miron, pn. Iberia - U5b 19.000  Kultura magdaleńska, ludność  postoryniacka (Chad Rohlfsen)
HohleFels 49, Niemcy I U8a 15.100

 

Goyet Q2, Belgia HIJK  U8a 15.000

 

Burkhardtshohle, Niemcy I U8a 14.600

 

Villabruna,  Italia (?) R1b U5b2b 14.000

Haplogrupa R1b1, wczesna, jakby ojcowska dla zachodniej Europy; w auDNA najbliższe pokrewieństwo ma wśród ludów w pasie przybałtyckim: Polska, Niemcy i Bałtowie.

Satsurblia, Gruzja     13.000  
Bichon, Szwajcaria I2 U5b1h 13.700

 

Rochedane, Francja I  U5b2b 13.000

 

Kotias, Gruzja J H13c 9.700

W autosomach spokrewniony z Kostenki-14 i kulturą Jamową

Falkenstein, Niemcy F U5a2c 9.200

 

Karelia, Rosja R1a1 C1g 8.400

Tzw. człowiek z Jeleniej Wyspy na J. Onega, Przybysz z Bliskiego Wsch. lub Syberii. Haplogrupa R1a1-M459,  w auDNA  dzisiejsi Polacy i Bałtowie - najbardziej mu bliscy.

Chaudardes 1, Francja I U5b1b 8200

 

Loschbour, Luksemb. I2a1b U5b1a 8.000

 

LaBrana 1, Hiszpania C1a2 U5b2c1 7.800

Typ europejsko-afrykański. Pokrewieństwo z Sungirem?

KO1, Węgry I2a R3 7.700

 

Motala 12, Szwecja I2a1b U2e1 7.600

W autosomach spokrewniony ze Wschodnią Europą.

Berry Au Bac, Francja I U5b1a 7.200

 

Zobacz tabele 51 praeuropejskich próbek archeologicznych, ich Y i mt DNA, datowanie itd:   eur_icetable1.pdf  eur_icetable2.pdf
 

         Fu et al. 2016 zidentyfikował 5 grup (klastrów) omawianych Praeuropejczyków, nie uwzględniwszy niestety najważniejszych: Kostenki-14 i Goyet-Q116 z powodu niewystarczającej jakości segmentów DNA. Skutecznie uzupełnił to później Sergiej Kozlov (Сергей Козлов, SRKZ) na podstawie jednostkowych SNP w autosomalnym DNA. Jego opracowania genetycznego podobieństwa  (IBS) populacji paleolitu Europy wyrażają mapy portalu Verenich  (11.O5.2016) https://verenich.wordpress.com/2016/05/11/

         Te same wyniki ogłosił zespół J. Krauze, Q. Fu et al. 2016 na konferencji ISBA7 w Oksfordzie, ogłaszając że do 14.000 lat temu wszyscy Europejczycy byli potomstwem tej jednej grupy człowieka Goyet; jest więc uznany za "przodka-założyciela dzisiejszych Europejczyków".

         Nieco wcześniej niż Goyet-Q116, bo około 40.000 lat temu żył inny bliski mu genetycznie człowiek z jaskini Tianyuan pod Pekinem (Yang et al, 2017), wykazujący także genetyczną bliskość ze wschodnimi Azjatami i niektórymi południowymi Amerykanami (haplogrupa C?).

         Sikora et al. 2017 opublikował analizę DNA trojga ludzi z Sungiru, koło Włodziemierza na wsch. od Moskwy; haplogrupa C1a2, z 34 tysiące lat temu.
         Dopiero 14 tysięcy lat temu pojawia się w Europie druga populacja (z Bliskiego Wschodu), której DNA jesteśmy współuczestnikami (zapewne Villabruna, haplogrupa R1b).

         Zob. tablica starożytnych mt i Y DNA:   http://www.ancestraljourneys.org/palaeolithicdna.shtml

 

Wyjście człowieka współczesnego poza Afrykę: Out of Africa

C-M216/130: 68.000-40.000 lat (wg.YFull.tree)

 

::

B. Lokalizacja jaskini paleolitycznego "człowieka Goyet-Q116" w Belgii,
autosomalnego praojciec ludów Europy (zwłaszcza Polaków i Bałtów!)


Jaskinia GOYET, siedziba człowieka kultury oryniackiej z Goyet z 35.000
lat temu i jego psa z około tego czasu

haplogrupa C1a, z około 38.000-35.000 lat temu, kultura oryniacka
http://archaeology.about.com/od/stoneage/fl/Goyet-Cave-Belgium.htm
http://www.nature.com/nature/journal/vaop/ncurrent/full/nature17993.html?WT.feed_name=subjects_evolutionary-biology

Prowadzony przez ojcowską haplogrupę C1, ród ten w rzeczywistości stał się grupą  pierwszych osadników człowieka współczesnego w Europie (wcześniejszy człowiek z Ust' Iszym znad rzeki Irtysz, jak i równoczesny Oase-1 z Rumunii nie pozostawili w Europie genetycznych śladów  swojego potomstwa). Haplogrupę C1a wykryto u archeologicznego, kultury oryniackiej, człowieka z Goyet w Belgii, datowanego na 35 tysięcy lat temu. Późniejszy jego archeologicny potomek został wykryty w północno-iberyjskim El Miron, i datowany jest na 18 tys. lat temu. Potomkowie człowieka Goyet okres maksimum lodowcowego (LGM) 12-17 tys. lat temu przeżyli głównie w kulturze solutrejskiej;
od Solutre w środkowo-wschodniej Francji
http://www.tropie.tarnow.opoka.org.pl/images/solutre.jpg
Człowiek kultury solutrejskiej zajmował się polowaniem na dzikie konie. Zapędzał je na skałę Solutre, skąd spadając, zabijały się i w tym miejscu służyły kultowemu ucztowaniu ludności, o czym świadczą archeologiczne pozostałości pod tą skałą. (Pochodną kultury solutrejskiej jest kultura świderska w Polsce).
 

Wykres stopnia podobieństwa
między populacjami (np. Goyet vs Balt), na podstawie autosomalnych SNP
populacji epoki lodowcowej i mezolitu wobec populacji  współczesnych; źródło: srkz (Sergiej Kozłov)


Bałtowie i Polacy z nimi najbardziej podobni do ludzi epoki lodowcowej i europejskiego mezolitu - najbliżsi ich krewni!


Autosomalne DNA  "człowieka Goyet" wśród dzisiejszych populacji Eurazji;
bazowe auDNA Europy - widoczne szczególnie u dzisiejszych Polaków i Bałtów.

Dzisiejsi Polacy i Bałtowie
są najbliższymi krewnymi człowieka Goyet i jego populacji z około 38.000 lat temu;
w autosomach najbardziej wierni genetycznym korzeniom Europy, najbliżsi bazowemu auDNA Europy!


(Różnice w nasyceniu kolorów lepiej widoczne pod kątem, nieco od dołu)
http://www.balto-slavica.org/forum/index.php?showtopic=20077&page=18#entry300932  post#534

https://verenich.files.wordpress.com/2016/05/goyetq116-1.png?w=700

 

Zaskakujące: W autosomalnym DNA najbliżsi potomkowie człowieka Goyet-Q116, kultury oryniackiej, żyją dziś w Polsce, Litwie i Łotwie (kolor intensywnie czerwony), czyli że w Polsce i u Bałtów mamy najwięcej segmentów autosomalnego DNA wspólnych a Goyet-Q116.  Można przypuszczać, że jakaś część potomków człowieka Goyet, która przeżywała czasy maksimum lodowcowe w kulturze solutrejskiej w środkowo-zachodniej Francji, gdzie żyła z polowania na dzikiego konia, po odejściu lodowca przesiedliła się na polskie ziemie, żyjąc z polowania na renifera i  jelenia północnego w kulturze świderskiej (około od 10.700 do 8.100 lat przed Chr.). Z kultury świderskiej już w holocenie ludność migrowała w kierunku wschodnim i północno-wschodnim, co zresztą pokazuje powyższa mapa autosomalnego DNA. Kultura świderska stała się jakby macierzą dla nieco późniejszego osadnictwa nad Prypecią, Niemnem, górną i środkową Wołgą.

Tablica archeologicznych szczątków ludzkich przed i polodowcowych
i ich genetycznego autosomalnego pokrewieństwa IBS z obecnymi populacjami.
W kolumnie 4 człowiek Goyet-Q116 IBS auSNP Goyet
   Wybrane dane najbliższego pokrewieństwa na tej tabeli:

Por. lista f3 w Eurogenes:
 

Tak więc początki wspólnej populacji ojcowskiej dla Goyet-Q116 i Kostenki-14
w Europie można datować na około 38.000 lat temu.
Czas ten kojarzy się z początkiem zaludniania Europy przez współczesnego człowieka
(niektóre wcześniejsze migracje do Europy okazały się tymczasowe).
Mapa dzisiejszej ludności Europy, dziedziczącej auDNA człowieka Goyet, wskazuje na szczególną ich obecność w DNA Polaków i Bałtów, czego odpowiednikiem jest archeologiczna kultura świderska i jej pochodne na Wschodzie i Północnym Wschodzie ziem Białorusi, Ukrainy i Rosji.

 
Mapa autosomalnego komponentu północnoeuropejskiego, jako pierwszej populacji
w Europie. To zapewne potomkowie człowieka Goyet-Q116 (z 38 tys. lat temu),
już w polodowcowym okresie paleolitu i mezolitu (z tej ludności jesteśmy).

Mapa wykonana w programie ADMIXTURE przy funkcji K=6
czyli dla wyszukania sześciu komponentów przodkowych w świecie i Europie. Ta ludność odpowiada rasie białej.

Inne, poza północnoeuropejskim komponentem auDNA przy funkcji K=6, to komponenty słabo wówczas zaznaczone w Europie lub na jej obrzeżach:
2) śródziemnomorski,
3) południowoazjatycki (w rejonie Kaukazu),
4) syberyjski (dość daleko za Uralem),
5) afrykański (pn. Afryka i dalej),
6) wschodnioazjatycki.(za Uralem i dalej).

Żródło: O. Bałanowski, Struktura genofondu Europy w świetle pełnogenomowych markerów, http://генофонд.рф/?page_id=6491

 

Wielki i słynny archeolog L.Zalizniak (Kijów)  22.03.2017 r. napisał, jakby przeciw teorii stepowej Wołga-Samara, taki komentarz

„Oprócz szeroko znanego stepowego eurazyjskiego korytarza migracyjnego, którym wtaczały się migracyjne fale z Azji Środkowej na zachód do Europy, był jeszcze jeden, mniej znany, Bałto-Dnieprowski, z przeciwnym kierunkiem migracji w przeciągu ostatnich 12 tys. lat – z zachodu na wschód.

O tysiącletnich falach wielkich migracji z Południowej Bałtyki daleko na wschód, na Dniepr, a także dalej na Górną Wołgę (Fatianowo) i Północny Doniec, a może i Kaukaz pisało się bardzo mało, według mnie – z dwóch przyczyn [to: przeszkody natury politycznej ideologii ... i brak badań ...]. 

Od początku lat siedemdziesiątych każdego sezonu pracowałem w Polesiu i mocno przekonałem się, że wszystkie poleskie zjawiska kulturowe, zaczynając od końcowego paleolitu do średniowiecza, są pochodzeniem ściśle związane z Południowym Bałtykiem lub północą Środkowej Europy. Wspomnę konferencję w 1998 r. na Jagiellońskim Uniwersytecie w Krakowie, w której uczestniczyli liczni sławni polscy, niemieccy i rosyjscy archeolodzy, zaproponowałem im, aby wymienili choćby jedno kulturowe zjawisko z basenu Niemna, Prypeci, Środkowego Dniepru, które nie byłoby pochodzeniem związane z północą Środkowej Europy.  Znaleziono tylko jedno – kulturę Praga-Korczak, która narodziła się w końcu V wieku gdzieś między Górnym Dniestrem i Polesiem, a w VI-VII wieku skierowała się na zachód nad Górną Wisłę, rozwijając plemiona Wiślan z plemiennym centrum w Krakowie. Tak uważał słynny krakowski slawista Godłowski. Wpływ Bałtyki na etno-kulturowe procesy zachodniej części Wschodniej Europy wydaje mi się niedocenionym przez sowieckich i postsowieckich badaczy.” (Genofond.ru, 20.03.2017:  http://генофонд.рф/?page_id=24226  Zob. też L.Klejn, krytycznie o hipotezie stepowej, tamże).

 

::

C.  Autosomalne bazowe Europy DNA człowieka z Goyet-Q116 (kolor czerwony)
wśród dzisiejszych Europejczyków  - w konkurencji z autosomami  człowieka Kostenki-14 nad Donem (Rosja)  z około 37.500 lat temu;
ukazały się lokalne przewagi Kostenek-14
(kolor zielony)
w rejonie śródziemnomorskim, w Niemczech, na Kaukazie i Azji SW
 

Z tego samego wspólnego przodka Y-DNA-C1 wywodził się też człowiek Kostenki-14 znad rosyjskiego Donu w Rosji. Archeologiczne jego szczątki, datowane na około 37,5 tysięcy lat temu, cechowała haplogrupa C1b, a więc bratnia dla człowieka z Goyet; i z tego względu początek populacji Goyet-Kostenki (haplogrupa C1) trzeba datować na około 38.000 lat temu.

Obydwie grupy ojcowskie różnią się jednak matczynym mtDNA,  gdyż Goyet wyróżnia się azjatycką haplogrupą mt-M, w Europie teraz już całkowicie wymarłą, natomiast Kostenki - haplogrupą U2.

W przeciwieństwie do Goyet-116, która w autosomach znajduje kontynuację prawie u wszystkich Europejczyków i może być uznane za  bazowe DNA Europy , podczas populacja Kostenki-14 raczej nie ma tak wyraźnej kontynuacji u dzisiejszych mieszkańców Europy; wykazuje natomiast silny związek z populacją plemienia Kalash w Afganistanie (zob. mapa niżej, kolor zielony).

Kostenki-14

https://verenich.files.wordpress.com/2014/11/k14ibdext1.png


Kostenki-14 (kolor czerwony, niezbyt intensywny) niewiele nowego wnosi do genomu ludności Europy.
86 % jego auDNA to od człowieka Goyet-Q116 i 14 % - od człowieka z jaskini Kotias na Kaukazie.

W zestawieniu ujawnia się mała przewaga Kostenki w rejonie Morza Śródziemnego, nadto Niemcy i Kaukaz; dominuje zaś on w jego późniejszej ojczyźnie w Azji (Kalash  w Afganistanie)
  Kostenki (Markina Gora): http://www.kunstkamera.ru/files/lib/978-5-88431-282-1/978-5-88431-282-1_03.pdf


(Różnice w nasyceniu kolorów lepiej widoczne pod kątem, nieco od dołu)
http://www.balto-slavica.org/forum/index.php?showtopic=20077&page=18%23entry300932#528

W rywalizacji z Kostenkami (Y-C1b, kolor zielony) Goyet (Y-C1a, kolor czerwony) zdecydowanie wygrywa na terenie Polski, a trochę słabiej na terenie Litwy, Łotwy i Estonii (90 % auDNA). Jest to więc jeszcze jeden z wielu sygnałów bliższego pokrewieństwa genetycznych populacji Polski i Karelii oraz Wepsów, czy w ogóle ludów przybałtyckich. Bardziej jednak wczesnej praojczyzny autosomalnej dla populacji Goyet trzeba upatrywać na mapie w miejscu najbardziej intensywnej czerwieni, więc pod Ałtajem na południu Syberii, blisko Bajkału.
Natomiast autosomalna populacja Kostenki-14 ujawnia związki z południowym komponentem z centrum w Kalash (Afganistan), jakby promieniując swoją auDNA na Kaukaz i Europę śródziemnomorska, a także Niemcy.

 

::
D. Autosomalne DNA "chłopca z Malta-1" rejon Bajkału w Syberii
z około 24.000 lat temu (z haplogrupą R* w Y-DNA) 
widoczne w DNA dzisiejszych ludzi.

Widać jakby najstarszy szlak migracji od Bajkału ku Europie /i Polsce/


(Różnice w nasyceniu kolorów lepiej widoczne pod kątem, nieco od dołu)

Dzisiejsze autosomalne ślady atDNA Chlopca z Malta wyznaczają (kolorem intensywniej czerwonym) trasę migracji haplogrupy R (R1a i R1b) z rejonu od jeziora Bajkał ku Europie. Interesujące: Najwyraźniejsze pasmo auDNA Chłopca z Malta kończy się  na naszej rzece Odrze i Nysie! Nie ustalono jeszcze, czy tej autosomalnej populacji na tej trasie migracji przewodzili mężczyźni Y-R1a czy Y-R1b

 

Ludności Europy epoki polodowcowej i mezolitu


::

E. Autosomalne DNA  człowieka z Villabruna (Italia),

umownego ojca zachodnich Europejczyków R1b z około 14.000 r. temu
(potomka rodu "chłopca z Mal'ta"),
widoczne w DNA dzisiejszych Europejczyków, zwł. w pasie nadbałtyckim
 (
kolor czerwony);
 


(Różnice w nasyceniu kolorów lepiej widoczne pod kątem, nieco od dołu)

Archeologiczny Człowiek z Willabruna (Italia) z haplogrupą R1b1a wykazuje w autosomach dzisiejszych Europejczyków najbliższe pokrewienstwowśród populacji, żyjących w pasie przybałtyckim od Niemiec przez Polskę do Karelii (kolor intensywnie czerwony). To ciekawe potwierdzenie ludnościowych kontaktów na linii Południe-Północ. Może to też świadczyć o pierwotnej ojczyźnie Villabruna nie w Italii, gdzie znajdują się  słabe ślady, lecz na północy, gdzie znajdują się także wyraźne ślady autosomów "Chłopca z Malta" z haplogrupą R* . 

 

Pierwsza ludność Europy Środkowo-Wschodniej
po Wielkim Zlodowaceniu (LGM), z nastaniem młodszego Dryasu.
Mapa maksimum zlodowacenia:
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/LGM-Mangerud-2003.jpg/500px-LGM-Mangerud-2003.jpg

Poza zasięgiem LGM, zwłaszcza w Europie południowej, powstały refugia - schronienia dla ludności. Grupa człowieka Goyet przeżyła w południowo-wschodniej Francji, tworząc tam archeologiczną kulturę Solutre. Po skończeniu epoki lodowcowej część grupy solutrejskiej skierowała się ku Bałtykowi, formując w czasie od około 10.700 do 8000 lat przed Chr. tu, na polskiej ziemi, kulturę świderską (Zob.swiderian culture , kultura świderska , swiderskaja kultura ).

Kultura świderska (10700 - 8000 przed Chr.)https://en.wikipedia.org/wiki/Swiderian_culture

W polodowcowej klimatyczno-wegetacyjnej depresji, tzw. młodszym Dryasie,
 w latach od około 10.700 do 8000 lat przed Chr. rozwija się pierwsza polodowcowa ludność
 w archeologicznej kulturze świderskiej i autosomalnym DNA
i zarysowała się jakby mapa dzisiejszej Polski,
 
choć trochę szerszej, bo od Odry ku wschodowi z dorzeczem Niemna na Litwie
i Prypeci na Ukrainie. Jej późniejsza ekspansja szła w kierunku Karelii,
Górnej i Środkowej Wołgi oraz Górnego i Środkowego Dniepru.
(datowanie okresów klim-weget. wg. O.Nelle i W.Dorfler, Kiel 2008) StP

W okresie polodowcowym, mimo albo może na skutek znacznego pogorszenia się warunków klimatyczno-przyrodniczych, spowodowanych przez północnoeuropejską suszę i zmniejszenie ogólnej biomasy w regionie w okresie młodszego dryasu, na ziemiach polskich pojawia się, przybyła z zachodu z kultury Solutre (wschodnia Francja), paleolityczna ludność, twórcy archeologicznej kultury świerskiej (od osady Świdry pod Warszawą). Rozwinęła się najpierw w Polsce na piaszczystych wydmach pozostawionych przez cofające się lodowce, ale podczas przejścia paleolityczno-mezolitycznego około 9500 r. przed Chr. świdedrska ludność przeważnie migruje na północny wschód, po wycofującej się tundrze. Na niemal opuszczonych terenach w strefie bałtyckiej i leśnej  po trzystuletniej przerwie osadniczej i po napływie kolejnych osadników z zachodu (na pewno z haplogrupą I1-I2)  albo myśliwych z niestabilnej strefy pontyjsko-kaspijskiej, rozwinęły się postświderskie kultury, jak np. komornicka czy chojnicko-pieńkowska

        Tak więc po rozproszeniu się kultury świderskiej nawarstwia się w centralnej Polsce  kultura komornicka  i chojnicko-pieńkowska  (VIII-V tysiąclecie), janisławicka (VI-V tysiąclecie), amfor kulistych (IV-III tysiąclecie) i krąg kultury ceramiki sznurowej (III tysiąclecie).   Z archeologicznej kultury świderskiej wyłaniają się ku wschodowi następujące kultury: niemeńska (Litwa i Łotwa), kundańska (Estonia i Finlandia), sożeńska (nad Dnieprem, Sożą i Desną), botańska (środkowym pasem Rosji niemal od Morza Azowskiego na południu do Morza Białego na północy, VIII-VI tysiąclecie), górnowołżańska (VI-III tysiąclecie), lałowska w rejonie Moskwy (IV tysiąclecie), wołosowska (III-II tysiąclecie) a w końcu z niej fatianowska i abaszewska (od połowy III tysiąclecia), ogarniając w sumie całą Rosję Europejską, z wyjątkiem pasa północnego.

::

F. Autosomalne DNA człowieka z Jeleniej Wyspy (Karelia) z około 8.400 r. temu, którego przodkowie mogli pojawić się już w kulturze świderskiej na polskiej ziemi,
haplogrupy R1a1 (potomka rodu "chłopca z Malta" nad Angarą),
ojca wszystkich Praindoeuropejczyków czyli rodu R1a1a1-M417,
- widoczne w DNA dzisiejszych Europejczyków, zwł. Polaków -
kolor czerwony.

Haak et al., 2015, Massive migration from the steppe is a source for Indo-European languages in Europe
zob. Biologiczne i kulturowe korzenie Polaków
IBD genetic-similarity-to-R1a1-OleniOstrov.pdf

Obraz stopnia podobieństwa (intensywność koloru czerwonego w Polsce)

(Różnice w nasyceniu kolorów lepiej widoczne pod kątem, nieco od dołu)
Zobacz więcej tam ( http://www.tropie.tarnow.opoka.org.pl/polacy_korzenie.htm )

        Przypatrzmy się autosomalnym segmentom owego "człowieka z Jeleniej Wyspy". Gdzie ich obecność, wśród 237 sprawdzanych populacji świata, zaznacza się najwyraźniej? W POLSCE i Europie wschodniej. Aby dokładniej określić szerszą populację Karelczyka, z której jego przodkowie się wywodzili, a zarazem jego związek i pokrewieństwo z dzisiaj żyjącymi ludźmi, zespół W.Haaka w programie IBD (Isolation by Distance), wykrywającym stopień podobieństwa wybranych segmentów genów autosomalnych do genów żyjących ludzi 237 populacji świata, opracował tabelę podobieństwa. Ku zaskoczeniu genetyków okazało się, że na pierwszym miejscu listy pokrewieństwa z tym "człowiekiem z Jeleniej Wyspy"  znaleźli się, z ilością 69,45 punktów, dzisiejsi Polacy! Dopiero kolejne miejsca zajęli Wepsowie, Finowie, północni Rosjanie, Białorusini itd. Właśnie ten fakt na powyższej mapie genetycznej, wykonanej przez rosyjskiego genetyka-informatyka Sergieja Kozłowa, wyrażony jest intensywnością odcieni koloru czerwonego, którym najbardziej błyszczy - mapa Polski!
 

Komentarz Sergieja Kozłowa, autora map auDNA, sporządzonych na bazie obliczeń IBS

«Оленеостровец» I0061  Это палеоевропейские охотники-собиратели северной части Восточной Европы, предположительно не затронутые позднейшим притоком генов с юга (от неолитических земледельцев и из других источников). И действительно, среди наших современников наибольшее количество пересечений с ним нашлось у северных восточноевропейцев — как говорящих на индоевропейских языках, так и уральцев. В первую очередь выделяются вепсы и северные русские из каргопольской выборки HGDP. Прибалтийская выборка, обычно проявляющаяся у восточноевропейцев наиболее ярко, на этот раз видна чуть слабее. Единственные, кто несколько выбивается из закономерности — поляки. Сложно сказать, случайность это, или же нет. Однако из-за этого отклонения польская выборка временами смотрится странно и на дальнейших «разностных» картах.
Обращает на себя внимание пятно в Средней Азии и северной Индии. Особенно интересна значительная разница между высшими и низшими кастами штата Уттар-Прадеш (на карте представлены обе выборки). Напрашивается версия, что это связано с приходом индоевропейцев с севера. Или же, как минимум, с приходом носителей R1a. Кстати, оленеостровец тоже принадлежал к этой Y-гаплогруппе (предковая ветвь R1a1).

<< "Olenioostrowiec" I0061. To paleoeuropejscy myśliwi-zbieracze północnej części Europy Wschodniej, prawdopodobnie jeszcze bez domieszek z późniejszego napływu genów z południa (od neolitycznych rolników i z innych źródeł). Rzeczywiście, wśród współczesnych nam ludzi największą liczbę bliskich mu populacji znajdujemy wśród północno-wschodnich Europejczyków,  mówiących tak językami indoeuropejskimi, jak i uralskimi. W pierwszej kolejności wyróżniają się Wepsowie, jak i północni Rosjanie z kargopolskiego zestawu próbek HGDP. Próbka z Przybaltyki, zwykle najwyraźniejsza wśród wschodnich Europejczyków, tym razem widoczna trochę słabiej.
Jedynie, kto nie podlega tym prawidłom, to - POLACY. Trudno powiedzieć, czy to normalność, czy może nie. Jednak oprócz tego przypadku, polska próbka [w zestawach auDNA] często okazuje się wyjątkowa także na rozmaitych innych naszych mapach.
 Zwraca uwagę na siebie także sygnał z Środkowej Azji i Północnych Indii. Szczególnie interesująca jest ta widoczna znaczna różnica między wyższymi i niższymi kastami w stanie Uttar Pradesz (na mapie widoczne oba zestawy). Narzuca się wersja, że jest to związane z przybyciem Indoeuropejczyków z północy albo przynajmniej z przybyciem nosicieli R1a Olenioostrowca, bo w istocie, Olenioostrowiec należy także do tej Y-haplogrupy (przodkowej gałęzi R1a1). >>

Podobne komentarze publikują inni genetycy.

Mapa genetyczna autosomalnego auDNA współczesnych populacji Europy i Azji Zachodniej.
Widoczna jest znaczna korelacja z mapą geograficzną narodów zachodniej Eurazji.

Źródło: Lazaridis et al., The genetic structure of the world's first farmers,
bioRxiv
preprint, posted June 16, 2016, doi: http://dx.doi.org/10.1101/059311
https://lh5.googleusercontent.com/xCWQIHPPf7dX4VsBhS2byg5N6Y5Tp4hOHgjnmqd6dzk57BfcYUeXVs3HNDhNtZhIFGEMSy_k=w1280-h895

Genetyczny, autosomalny (auDNA) obraz Europy
w mezolicie, neolicie i epoce brązu, wskazująca na genetyczne odległości poszczególnych grup'

na tle auDNA dzisiejszych populacji. Podkreślono obecność starożytnych DNA
z archeologicznej kultury Chwałynsk nad Wołgą: wczesnych praindoeuropejskich R1a, R1b i Q1a.


źródło: Eurogenes, http://eurogenes.blogspot.com.au/2015/11/the-khvalynsk-men.html

Allentoft et al., Bronze Age population dynamics, selection, and the formation of Eurasian genetic structure,

http://www.nature.com/nature/journal/v522/n7555/full/nature14507.html
Matthieson et al: Eight thousand years of natural selection in Europe
http://eurogenes.blogspot.com.au/2015/10/eight-thousand-years-of-natural.html
Jones et al. Upper palaeolithic genomes reveal deep roots of modern eurasians
http://www.nature.com/ncomms/2015/151116/ncomms9912/full/ncomms9912.html

 

Od pojawienia się człowieka R1a nad Dolnym Dnieprem (Wasylewka)
około 10.800 lat temu (Mathieson et al. 2017)

oraz
przybycia człowieka z haplogrupą R1a1-M459,
symbolizowanego przez Karelczyka-Olenioostrowca
(Haak et al. 1015),

Europa Środkowo-Wschodnia staje się ojczyzną
Praindoeuropejczyków, Bałtosłowian i Słowian
Zobacz na drzewie filogenetycznym rodu R1a (w lewej kolumnie tabeli)


http://www.tropie.tarnow.opoka.org.pl/pie_family2.pdf

*

Dwa starożytne pochówki ludzi europejskiej gałęzi rodu R1a-M417 na Ukrainie  i jeden jego azjatyckiej gałęzi
R1a-Z93 (punkty czarne)  oraz dzisiejszy stan osadnictwa rodu R1a w Europie i Azji (kolor szary).
Stan wiedzy IX 2017

Lokalizacja pochówku Poltavka-Outlier (Oldest R1a-Z93) nad Wołgą  (źródło mapy: Eurogenes )
 http://www.tropie.tarnow.opoka.org.pl/images/r1a_m417_z93.png 
*

Zdjęcie archeologicznego stanowiska obronnego Sintaszta pod Uralem na drodze azjatyckiej ekspansji naszego
rodu R1a-Z93, czyli z mutacją "azjatycką" Z93 i indoaryjską podgrupą L567.
https://1.bp.blogspot.com/-CDPoxVETjN0/WuK0Hqgd53I/AAAAAAAAGsE/ePX8n1ImP88hMsWru5CZXcf12voyJShdwCLcBGAs/s1600/Arkaim_Sintashta_Wikipedia.jpg

*

Genetyczne autosomalne komponenty DNA starożytnych osadników na Ukrainie
Kolor zielony - składnik myśliwych-zbieraczu (okres polodowcowy i mezolit)
Kolor czerwony - składnik mezolityczny i neolityczny
Kolor żółty - składnik kultury jamowej (Jamna-Samara)
Kolor szary - składnik kaukaskiego i irańskiego eneolitu


http://www.tropie.tarnow.opoka.org.pl/images/m417alexandria.png
The Genomic History of Southeastern Europe
http://www.biorxiv.org/content/biorxiv/early/2017/09/19/135616.full.pdf

 

::

G. Autosomalne DNA ludzi kultury ceramiki sznurowej,
widoczne w DNA dzisiejszych Europejczyków,
zwłaszcza Polaków, Bałtów, Białorusinów i Ukraińców zachodnich

(kolor najintensywniej czerwony)

 

Kultura ceramiki sznurowej jest uważana za wieloetniczną. Pierwotnie jest jednak tworem potomstwa ojcowskiego R1a1a1-M417, identyfikowanego z Praindoeuropejczykami. W paleogenetycznych badaniach ludności kultury ceramiki sznurowej zdecydowanie przeważają genomy z mutacją M417. Inne można uważać za przypadki osobliwe. Okazało się, jak na to wskazuje powyższa mapa kolorem czerwonym, że terytorium horyzontu kultury ceramiki sznurowej niemal dokładnie pokrywa się z terytorium rozproszenia autosomów człowieka z Jeleniej Wyspy (zobacz wyżej, mapa Karelczyka).  I w tym więc badaniu centrum autosomalnej rodziny kultury ceramiki sznurowej znajduje się w Polsce oraz w najbliższym sąsiedztwie.

 

::
 H. Autosomalne DNA człowieka kultury łużyckiej (z Kyjatice/Ludas)
z około 1200 lat przed Chr., widoczne w DNA dzisiejszych Europejczyków, zwłaszcza Polaków.

Cassidy et al. 2015, Neolithic and Bronze Age migration to Ireland and establishment of the insular Atlantic genome
http://www.pnas.org/content/113/2/368.full.pdf?with-ds=yes / http://www.pnas.org/content/113/2/368.full
Więcej  tam

( por.: images/br2.hungary.png,  https://verenich.files.wordpress.com/2014/11/br2ibdext1.png?w=700 )

 

W kulturze łużyckiej dochodzi do etnogenezy Bałtosłowian,
w kulturze pomorskiej i grobów kloszowych - Prasłowian,
a w kulturach przeworskiej i zarubinieckiej
- Słowian Zachodnich i Słowian Wschodnich

W 2015 r. prof. Sergiej Aleksejew (Uniwersytet Moskiewski MGU)  opublikował dobrze udokumentowaną monografię: Prasłowianie. Próba historyczno-kulturowej rekonstrukcji.
( Сергей Алексеев,  Праславяне. Опыт историко-культурной реконструкции   http://www.labirint.ru/screenshot/goods/500570/24/ )
A.W. Aleksejew zauważa, że izoglosy języka słowiańskiego z bałtyńskimi lub starymi południowoeuropejskimi italoiliryjskimi (lub wenetoitalskimi albo wenetoiliryjskimi) wskazują na podobny czas ich rozdzielenia się, co by oznaczało wyłonienie się świata słowiańskiego około  przełomu II/I tysiąclecia przed Chrystusem, a zarazem uzasadniało przylgnięcie nazwy Wenedowie do Słowian (str.27). Areną tych procesów była rozprzestrzeniająca się między Odrą i Wisłą kultura łużycka, z którą jacyś Wenetowie pojawili się na Pomorzu około 1300 lat przed Chr., łącząc się wtedy z lokalnymi Bałtosłowianami. Kolejny etap rozwoju świata prasłowiańskiego wyznacza w VII-VI wieku przed Chr. rozkwit kultury pomorskiej i grobów kloszowych, sięgającej, jak niżej wskazuje mapa, blisko Karpat. Wtedy też nastąpiła pełna krystalizacja prasłowiańskiej kultury. Omawiając folklor autor wskazuje na zaskakujące analogie z kulturą Nurystanu (Kafirystanu) na pograniczu Afganistanu i Pakistanu  Zob.
 https://en.wikipedia.org/wiki/Nuristan_Province
Zob. typowa Nurystanka: https://en.wikipedia.org/wiki/Nuristanis#/media/File:Girl_in_a_Kabul_orphanage,_01-07-2002.jpg.

Rozdzielenie Słowian na dwie gałęzi (zachodnią i wschodnią) miało nastąpić, na skutek przesunięcia się niektórych plemion kultury pomorskiej/kloszowej i ich udziału w uformowaniem kultur przeworskiej (Slowian Zachodnich) i zarubinieckiej (Słowian Wschodnich), co jednak - zdaniem Aleksjejewa - nie może uchodzić za temat zamknięty i wymaga dalszej pracy.


      Zgodnie z Aleksejewem także
Anna Władimirowna Dybo, paleolingwista, znana specjalistka od historii i porównawczego językoznawstwa, wygłosiła na posiedzeniu Prezydium Rosyjskiej Akademii Nauk 26 września 2016 r. wykład: "Pochodzenie i rodzinne powiązania języków Rosji" : «Происхождение и родственные связи языков народов России». http://www.ras.ru/news/shownews.aspx?id=2aa8a27d-5707-4dd7-89d0-ed493b50ad26#content . Podała ona, że około II wieku naszej Ery były dwie archeologiczne kultury, wyróżniające Słowian: kultura przeworska, charakteryzująca Słowian Zachodnich i kultura zarubiniecka, charakteryzująca Słowian Wschodnich. Powstały one w wyniku rozpadu języka pra-bałto-słowianskiego w czasie około 1400-1300 roku p.n.e.
 

Oto kolejne potwierdzenie centralnego miejsca autosomalnego DNA Polaków
wobec innych populacji europejskich w analizie tzw. pryncypalnego komponentu (PCA)


Ludność Polski najdoskonalej pokrywa się tu z Serbo-Łużyczanami, Litwinami i Czechami.
Zwraca uwagę europejska wyraźna odrębność mieszkańców rejonu Morza Śródziemnego (Cypr, Malta,
Sycylia, Sardynia, Italia Południowa i Północna, Hiszpania i Baskowie, Wyspy Kanaryjskie, Grecja, Albania i Chorwacja) Ta mapa kojarzy się z rozprzestrzenieniem autosomów ludzi Goyet-Q116 i Kostenki-14 (choć Niemcy są dwuznaczne)
Pełny obraz:  Europa i Bliski Wschód


Starożytne kultury na tle dzisiejszych populacji (PCA Wang)
https://drive.google.com/file/d/15Irl8ee_vD096t6fFETJmsFk46NJCbg8/view
 

 Podsumowanie
W autosomalnym DNA śledzimy i widzimy obecność i nieco zarysowaną odrębność Polaków i Polski w Europie od około 40.000 lat temu, czyli od początku zasiedlania Europy przez współczesnego człowieka. Niesamowite dzieje i historia!

Nadto w ojcowskim Y-R1a1 śledzimy i widzimy obecność i odrębność Polaków i Polski w Europie od około 8.400 lat temu.
=  =  = 

Na diagramie PCA dzisiejszych autosomalnych populacji w Europie Polska znajduje się w centrum największego zagęszczenia [tutaj],  gdzie utożsamiają się z nią Serbo-Łużyczanie, Ukraina Zachodnia, Białoruś i Czechy ze Słowacją; podobnie blisko Niemcy, Anglia, Szkocja i Szetlandy; bardzo blisko też Litwa z Łotwą, Finlandia, Estonia, Węgry i in.
http://polishgenes.blogspot.com/2016/06/poles-in-new-human-origins-dataset.html
https://drive.google.com/file/d/0B9o3EYTdM8lQRGtaV1VVNDJIX00/view
http://biorxiv.org/content/biorxiv/early/2016/06/16/059311.full.pdf

 

 

 

Zobacz też c.d.:

Polacy, skąd i kim jesteście? Biologiczne i kulturowe korzenie Polaków =>>

 

 

 

2.

Praindoeuropejczycy
Język - archeologia - genealogia genetyczna - dyskusja
(strona archiwalna)


ciąg dalszy =>>>


 


 

 

 Adres: ks. Stanisław Pietrzak, Tropie 6, 33-316 Rożnów

Zadzwoń,
przekaż uwagę lub informację:

tel. 018.449 41 81
lub 601 918 322

(można dzwonić do 2100)
E-mail: pietrzakstan@poczta.onet.pl

Wszelkie uwagi dla mnie proszę przekazać meilowemu gołąbkowi:

Dziękuję, już dziś przekażę Adresatowi

 

DZIĘKUJĘ!
JESTEŚ MIŁYM

GOŚCIEM
NASZEJ WITRYNY!

 

Do strony Pietrzakowie. Genealogia. Pietrzak
Do strony Kurczabowie. Genealogia. Kurczab. Bołoz
Do strony Janikowie. Genealogia. Janik
Do strony Szlagowie. Genealogia. Szlaga/Ślaga
Powrót do Strony głównej witryny: Parafia TROPIE

 

Nasze Menu. Startuj ze Strony Głównej!

TROPIE - kościół i sanktuarium
śś. Świerada i Benedykta

Wioski
w parafii Tropie

Kościoły i święci
w regionie

Polsko-słowacko-
węgierskie braterstwo
kościołów i szkół

 STRONA GŁÓWNA
 Topografia Parafii
 Święci Pustelnicy
 Kalendarium histor.
 Zwiedzamy kościół
 Relikwie w kościele
 Zwiedzamy pustelnię
 Zwiedzamy parafię

 Wydarzenia nowe
 Ogłoszenia niedz
 Refleksje aktualne
 Informacje stałe
 Literatura naukowa
 Kontakt z nami
 Ulubione strony
 Okolicznościowe

 Tropie SzP
 Roztoka-Brzeziny SP
 Witowice Dolne
   SzkołaPodst.WD
 Witowice Górne
 Wytrzyszczka SzP
 Będzieszyna
 Najdawn. dzieje 

 Parafie, kościoły itd.
 Dekanat Czchów
    Kościoły i święci DC
 Dekanat Ujanowice
 Dekanat Zakliczyn
 Parafie nad jeziorami
 Konkurs regionalny

Tropie - ojczyzna
Nitra katedrála Zobor
Skalka nad Váhom
Nitra základná škola
Trenčn základná škola
Skalité základná škola
Witowice Dolne szkoła
Wytrzyszczka szkoła

WebM. ks.St.Pietrzak;  pietrzakstan@poczta.onet.pl;  tel. 601 918 322;  Copyright by Parafia Tropie 2009

Str.pryw.-genealog. PIETRZAKOWIE.Pietrzak, JANIKOWIE.Janik, KURCZABOWIE, SZLAGOWIE       Nadto: Gierałt.GIERAŁTOWIE